المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢١٢٦ - مبحث ادغام

الرفع: مضاف اليه.

اقترن: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، خبر براى « كون ».

ترجمه:

و مدغم فيه را منفكّ از ادغام بياور در جائى كه ساكن بوده و علّت سكونش اين باشد كه به ضمير مرفوع متّصل باشد.

متن: «٩٩٧»

تجزيه و تركيب‌

نحو: خبر است براى مبتداء محذوف، مضاف و مضاف اليه آن قولك است كه محذوف مى‌باشد.

حللت: فعل و فاعل.

ما: موصوله، مفعول براى « حللت ».

حللنه: فعل و فاعل و مفعول، صله و عائد براى « ما ».

واو: عاطفه.

فى: حرف جرّ.

جزم: مجرور به « فى » ، متعلّق به « قفى ».

واو: عاطفه.

شبه الجزم: مضاف و مضاف اليه، معطوف به « جزم ».

تخيير: مبتداء.

قفى: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، خبر.

ترجمه:

مانند قول شما كه مى‌گوئى: حللت ما حللنه.

و در جزم و شبه جزم تخيير مى‌باشد.

شرح عربى:

( و) إذا كان المثلان يائين لازما تحريك ثانيهما نحو (حيى) فياء (افكك و ادّغم) أى يجوز لك كلّ منهما (دون حذر) و من الإدغام « و يحيى من حىّ عن بيّنة» (كذاك) يجوز الوجهان إذا كان المثلان تائين مصدّرين فى كلمة (نحو تتجلّى) و الفكّ واضح و من أدغم ألحق ألف الوصل و قال: « إتّجلى ».