المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٠٤ - فصل مبحث عوامل جزم

قسم: معطوف به شرط.

جواب: مفعول براى « احذف » ، مضاف.

ما: موصوله، مضاف اليه.

اخّرت: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مزيد، باب تفعيل، متعدّى « فاء » فاعلش و مفعول آن محذوف است، صله و عائد براى « ما ».

فاء: عاطفه.

هو: مبتداء.

ملتزم: به صيغه اسم مفعول، خبر.

ترجمه:

در هنگام اجتماع شرط و قسم جواب هركدام را كه مؤخّر واقع شده حذف كن و اين امرى است لازم و واجب.

متن: «٧٠٧»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

ان: حرف شرط.

تواليا: فعل ماضى، تثنيه، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، از باب تفاعل، فعل شرط.

واو: حاليه.

قبل: ظرف، مبنى برضمّ زيرا مضاف اليهش حذف شده و معناى آن منوى است و تقدير آن « و قبلهما» مى‌باشد متعلّق به « استقرّ » ، خبر مقدّم.

ذوخبر: مضاف و مضاف اليه، مبتداء و جمله اسميّه « و قبل ذو خبر» جمله حاليّه است.

فاء: جوابيّه.

الشرط: مفعول مقدّم.

رجّح: فعل امر، مفرد، مذكّر، مخاطب، ثلاثى مزيد، باب تفعيل، متعدّى و ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار وجوبى.

مطلقا: به صيغه اسم مفعول، حال است از « الشرط ».