المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨٨٩ - اوزان جمع قلة

الهمز: مبتداء.

واو: عاطفه.

الياء: معطوف به « الهمز ».

مثله: مضاف و مضاف اليه، خبر.

ان: حرف شرط.

سبقا: فعل ماضى، تثنيه، مذكّر، غائب، فعل شرط و جواب آن بقرينه « الميم اولى ... » محذوف است و تقدير آن چنين است:

ان سبق الهمز و الياء فهما اولى بالبقاء من سواهما.

ترجمه:

ميم به باقى ماندن از غير خودش اولى و سزاوارتر است و همزه و ياء نيز در صورتى كه سابق باشند مثل ميم هستند.

متن: «٨٣١»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

الياء: مفعول مقدّم براى « احذف ».

لا: عاطفه.

الواو: معطوف به « الياء ».

احذف: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مجرّد از باب ضرب، يضرب، متعدّى، معلوم.

ان: حرف شرط.

جمعت: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، حاضر، متعدّى، ثلاثى مجرّد، و ضمير مخاطب فاعلش مى‌باشد، فعل شرط و جوابش بقرينه « احذف » محذوف است.

ما: موصوله، مفعول براى « جمعت ».

كاف: حرف جرّ.

حيزبون: مجرور بكاف، متعلّق به استقرّ، صله براى « ما ».

فاء: عاطفه.