المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨١٥ - فصل شرح اوزان اسم ممدود

الطرف: مضاف اليه.

فتحا: مفعول براى « استوجب ».

واو: ابتدائيّه (حاليّه).

كان: از افعال ناقصه و ضمير در آن اسمش مى‌باشد.

ذا نظير: مضاف و مضاف اليه، خبر براى « كان ».

كاف: حرف جرّ.

الاسف: مجرور به « كاف » ، متعلّق باستقرّ، خبر براى مبتداء محذوف.

ترجمه:

زمانى كه اسمى مستحقّ و مستوجب باشد كه قبل از آخرش مفتوح بوده و داراى نظير باشد همچون: اسف ...

متن: «٧٧٢»

تجزيه و تركيب‌

فاء: جزائيّه.

لام: جارّه.

نظير: مجرور به « لام » ، متعلّق به « استقرّ » ، مضاف، خبر مقدّم.

ه: مضاف اليه.

المعلّ: اسم معرّف بالف و لام، صفت براى « نظيره » ، مضاف.

الآخر: به صيغه اسم فاعل، مضاف اليه.

ثبوت: مصدر، مضاف، مبتداء مؤخّر و جمله اسميّه مذكور جواب است براى « اذا ».

قصر: مضاف اليه.

باء: حرف جرّ.

قياس: مجرور بباء، متعلّق به « ثبوت » ، موصوف.

ظاهر: صفت براى « قياس ».

ترجمه:

پس نظير آن‌كه معتلّ الآخر است، على الظاهر و قياسا اسم مقصور بايد باشد.