المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨٦٥ - اوزان جمع قلة

متن: «٨١١»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

فى: حرف جرّ.

فعيل: مجرور به « فى » ، متعلّق به « ورد ».

وصف: اسم، مضاف، حال.

ورد: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، و ضمير فاعلى مستتر در آن به « فعال » راجع است.

كاف: حرف جرّ.

ذاك: مجرور بكاف، متعلّق به اطّرد.

فى: حرف جرّ.

انثاه: مضاف و مضاف اليه، مجرور به « فى ».

ايضا: مفعول مطلق تأكيدى و عاملش محذوف است.

اطّرد: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب و ضمير فاعلى مستتر در آن به « فعال » راجع است.

ترجمه:

و در وزن فعيل در حالى كه وصف فاعل بوده جمع آن فعال نيز وارد شده است و همچنين در مؤنّث آن همين جمع مطّرد و شايع است.

متن: «٨١٢»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

شاع: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب و ضمير فاعلى به « فعال » راجع است.

فى: حرف جرّ.

وصف: مجرور به « فى » ، متعلّق به « شاع ».

على: حرف جرّ.