المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨٥٠ - اوزان جمع قلة

او: حرف عطف.

فعال: معطوف به « فعال ».

مصاحبى: به صيغه اسم فاعل، مضاف، حال از « فعال » و « فعال ».

تضعيف: مضاف اليه.

او: عاطفه.

اعلال: معطوف به « تضعيف ».

ترجمه:

اسمى كه بروزن فعال يا فعال بوده در حالى كه با تضعيف يا اعلال مصاحب باشد وزن « افعله » را در جمعش لازم بدان.

متن: «٧٩٩»

تجزيه و تركيب‌

فعل: مبتداء.

لام: حرف جرّ.

نحو: مجرور به « لام » ، متعلّق باستقرّ، خبر، مضاف.

احمر: مضاف اليه.

واو: عاطفه.

حمراء: معطوف به « احمر ».

واو: عاطفه.

فعله: مبتداء.

جمعا: مفعول دوّم براى « يدرى ».

بنقل: جارّ و مجرور، متعلّق به « يدرى ».

يدرى: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، و ضمير نائب فاعلى در آن به « فعله » راجع است، خبر.

ترجمه: فعل جمع مكسّر است براى مثل احمر، حمراء و فعله جمعى است كه از اهل زبان نقل شده و قياسى نيست.