المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨٤٩ - اوزان جمع قلة

ترجمه:

غالبا در اسمى كه بروزن « فعل » باشد جمع آن بروزن « فعلان » آمده و اهل لسان را از اوزان ديگر مستغنى مى‌نمايد همچون: صردان.

متن: «٧٩٧»

تجزيه و تركيب‌

فى: حرف جرّ.

اسم: مجرور به « فى » ، متعلّق به « اطّرد » ، موصوف.

مذكّر: صفت براى « اسم ».

رباعىّ: صفت بعد از صفت.

باء: حرف جرّ.

مدّ: مجرور به « باء » ، متعلّق باستقرّ، حال از « اسم » ، مضاف.

ثالث: مضاف اليه.

افعلة: مبتداء.

عنهم: جارّ و مجرور، متعلّق به « اطّرد ».

اطّرد: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، باب افتعال، خبر براى « افعله ».

ترجمه:

در اسم مذكّر رباعى كه حرف سوّمش حرف مدّ باشد وزن افعله در جمعش مطّرد مى‌باشد.

متن: «٧٩٨»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

الزمه: فعل و فاعل و مفعول، فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر.

فى: حرف جرّ.

فعال: مجرور به « فى » ، متعلّق به « الزمه ».