المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٩٥٦ - مبحث نسب
براى « جبره » و جمله اسميّه، جواب شرط مىباشد.
ترجمه:
و اگر اسمى كه فاء الفعلش حذف شده همچون « شية » باشد پس جبران و ترميمش و نيز فتحه دادن به عينش لازم و واجب است.
متن: «٨٧٨»
|
و الواحد اذكرنا سبا للجمع |
إن لم يشابه واحدا بالوضع |
تجزيه و تركيب
واو: استينافيّه.
الواحد: مفعول مقدّم براى « اذكر ».
اذكر: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مجرّد، از باب، نصر، ينصر، متعدّى، ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار وجوبى.
ناسبا: اسم فاعل، حال است از فاعل در « اذكر ».
لام: جارّه.
الجمع: مجرور به « لام » ، متعلّق به « ناسبا ».
ان: حرف شرط.
لم: جازمه.
يشابه: فعل مضارع مجزوم بلم، فعل شرط، ثلاثى مزيد، باب مفاعله، متعدّى.
واحدا: مفعول براى « لم يشابه».
باء: حرف جرّ، بمعناى « فى ».
الوضع: مجرور به باء، متعلّق به « لم يشابه».
ترجمه:
واحد و مفرد را ذكر كن در حالى كه جمع را منسوب مىنمائى مشروط باينكه در وضع با مفرد شباهت نداشته باشد يعنى در صورت عدم مشابهت اگر خواستى جمع را منسوب كنى مفردش را منسوب نما.
متن: «٨٧٩»
|
و مع فاعل و فعّال فعل |
فى نسب أغنى عن اليا فقبل |