المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٦٤ - حكم تميز اسماء عدد از حيث اعراب و افراد و جمع

فاعلا: مفعول براى « اذكر ».

بغير: جارّ و مجرور، متعلّق باستقرّ، حال، مضاف.

تاء: مضاف اليه.

ترجمه:

وزن فاعل را با تاء ختم كن و زمانى كه معدود را ذكر نمودى وزن فاعل را بدون تاء بياور.

متن: «٧٤٠»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

ان: حرف شرط.

ترد: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مزيد، باب افعال، معلوم، متعدّى، فعل شرط، مجزوم به « ان » ، ضميرفاعلى در آن مستتر است باستتار وجوبى.

بعض: اسم، مضاف، مفعول براى « ترد ».

الذى: اسم، موصول، مضاف اليه، محلّا مجرور.

منه: جارّ و مجرور، متعلّق به « بنى ».

بنى: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، ثلاثى مجرّد، از باب ضرب، يضرب، صله براى موصول و ضمير نائب فاعلى در آن مستتر است و جمله فعل و نائب فاعل محلّى از اعراب ندارند.

تضف: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مزيد، از باب افعال، متعدّى، معلوم، جواب شرط مجزوم، و ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار و جوبى.

اليه: جارّ و مجرور، متعلّق به « تضف ».

مثل: اسم، مضاف، مفعول براى « تضف ».

بعض: مضاف اليه، موصوف.

بيّن: صفت مشبهه، صفت براى « بعض ».