المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧١٥ - مبحث«لو»
قوله: و لم يخلفه غيره: ضمير منصوبى در « لم يخلفه» و ضمير مجرورى در « غيره » به الاوّل عود مىكند.
قوله: لو كان فيهما آلهة الّا الله: آيه (٢٢) از سوره انبياء.
قوله: و يثبت ان لم يناف الاوّل: ضمير در « يثبت » به جواب و در « لم يناف» به ثبوت جواب راجع است.
متن: «٧١٠»
|
و هى فى الاختصاص بالفعل كإن |
لكنّ لو أنّ بها قد تقترن |
تجزيه و تركيب
واو: عاطفه.
هى: ضمير منفصل مرفوع، مبتداء.
فى: حرف جرّ.
الاختصاص: مجرور به « فى » ، متعلّق باستقرّ.
بالفعل: جارّ و مجرور، متعلّق به « الاختصاص ».
كان: جارّ و مجرور، متعلّق باستقرّ، خبر.
لكنّ: از حروف مشبهة بالفعل، عامل نصب و رفع.
لو: اسم براى « لكنّ » محلّا منصوب.
انّ: بفتح همزه، مبتداء.
بها: جارّ و مجرور، متعلّق به « قدر يقترن».
قد: حرف تقليل، غير عامل.
تقترن: فعل مضارع، مفرد، مؤنّث، غائب، ثلاثى مزيد، باب افتعال، خبر براى « انّ » و جمله مبتداء و خبر، خبر هستند براى « لكنّ ».
ترجمه:
« لو » در اختصاص داشتن بفعل همچون « ان » مىباشد ولى « لو » گاهى مقرون با « انّ » مىگردد.
متن: «٧١١»
|
و إن مضارع تلاها صرفا |
إلى المضىّ نحو لو يفى كفى |