المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٦٧ - حكم تميز اسماء عدد از حيث اعراب و افراد و جمع

مركّب: مجرور به « الى » ، متعلّق به « اضف ».

باء: حرف جرّ.

ما: موصوله، مجرور به « باء » ، متعلّق به « يفى ».

تنوى: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مجرّد، از باب ضرب، يضرب، ضمير مستتر در آن فاعلش بوده.

يفى: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، غائب، لفيف، مفروق، ثلاثى مجرّد، از باب ضرب، يضرب، حال.

ترجمه:

يا وزن فاعل را در هردو حالت تذكير و تأنيث به مركب اضافه كن چه آنكه اين معنا به آنچه نيّت كرده‌اى وافى مى‌باشد.

متن: «٧٤٤»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

شاع: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، اجوف يائى، ثلاثى مجرّد، از باب ضرب، يضرب، لازم.

الاستغناء: فاعل براى « شاع ».

باء: حرف جرّ.

حادى عشرا: مركّب مزجى، مجرور به « باء » ، متعلّق به « الاستغناء » و الفش اطلاقى است.

واو: عاطفه.

نحو: مضاف و مضاف اليه، معطوف به « حادى عشر».

واو: عاطفه.

قبل: اسم، مضاف، ظرف، متعلّقبه « اذكر ».

عشرين: مضاف اليه.

اذكرا: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، الفش الحاقى است.

ترجمه:

و شايع و فراوان است كه بواسطه « حادى عشر» و نظير آن استغناء حاصل مى‌شود