المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٠٧٠ - مبحث ابدال

باء: حرف جرّ.

ذا: مجرور به « باء » ، متعلّق به « احكم » ، اسم اشاره.

الاعلال: مشار اليه براى « ذا ».

فيه: جارّ و مجرور، متعلّق به « احكم ».

حيث: ظرف، متعلّق به « احكم » ، مضاف.

عنّ: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مضاف اليه.

ترجمه:

و جمع اسمى كه عين الفعلش معتلّ يا ساكن بوده محكوم به همين اعلال مى‌باشد.

متن: «٩٥٧»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

صحّحوا: فعل ماضى، جمع، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، باب تفعيل، متعدّى.

فعلة: مفعول براى « صحّحوا ».

واو: عاطفه.

فى: حرف جرّ.

فعل: مجرور به « فى » ، متعلّق باستقرّ، خبر مقدّم.

وجهان: مبتداء مؤخّر.

واو: عاطفه.

الاعلال: مبتداء.

اولى: خبر.

كالحيل: جارّ و مجرور، متعلّق به « استقرّ » ، خبر براى مبتداء محذوف و تقدير آن: هو كالحيل مى‌باشد.

ترجمه:

ادباء « فعله » را صحيح و بدون اعلال آورده‌اند و در « فعل » دو وجه جايز است ولى اعلان اولى است همچون: حيل.