المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٩٠٧ - مبحث تصغير

مفعول.

قويمة: مفعول دوّم براى « صيّر ».

تصب: فعل مضارع مجزوم به « ان » در جواب امر يعنى « اردد ».

ترجمه: حرف دوّمى كه لين بوده و از اصلش قلب شده باشد هنگام تصغير آنرا به اصلش بازگردان لذا در تصغير « قيمة » بگو: قويمة.

متن: «٨٤٧»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

شذّ: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد.

فى: حرف جرّ.

عيد: مجرور به « فى » ، متعلّق به « شذّ ».

عييد: فاعل براى « شذّ ».

واو: عاطفه.

حتم: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، معطوف به « شذّ ».

لام: حرف جرّ.

الجمع: مجرور به « لام » ، متعلّق به « حتم ».

من: حرف جرّ.

ذا: اسم اشاره، مجرور به « من » ، متعلّق به « حتم ».

ما: موصوله، نائب فاعل براى « حتم ».

لام: حرف جرّ.

تصغير: مجرور به « لام » ، متعلّق به « علم ».

علم: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، صله براى « ما ».

ترجمه:

و در « عيد » گفتن « عييد » شاذ است و براى اين كلمه كه به اصلش باز مى‌گردد آنچه در تصغير گفته شد در جمع نيز ثابت مى‌باشد.