المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٩١٦ - مبحث تصغير
متن: «٨٥١»
|
و اختم بتا التّأنيث ما صغّرت من |
مؤنّث عار ثلاثىّ كسنّ |
تجزيه و تركيب
واو: استينافيّه.
اختم: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مجرّد، از باب ضرب، يضرب، متعدّى، معلوم.
باء: حرف جرّ.
تاء: مجرور به « باء » ، متعلّق به « اختم » ، مضاف.
التأنيث: مضاف اليه.
ما: موصوله، مفعول براى « اختم ».
صغّرت: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مزيد، باب تفعيل، متعدّى معلوم، صله براى « ما ».
من: حرف جرّ، بيان براى « ما ».
مؤنّث: اسم، مجرور به « من » ، متعلّق به « صغّرت » ، موصوف.
عار: صفت براى « مؤنّث ».
ثلاثى: صفت بعد از صفت.
كاف: حرف جرّ.
سنّ: مجرور به « كاف » ، متعلّق باستقرّ، خبر براى مبتداء محذوف و تقدير آن: ذلك كسنّ، مىباشد.
ترجمه:
هرمؤنّثى كه عارى از تاء تأنيث بوده و ثلاثى باشد همچون: سنّ را در وقت تصغير با تاء ختم كن.
متن: «٨٥٢»
|
ما لم يكن بالتّا يرى ذا لبس |
كشجر و بقر و خمس |
تجزيه و تركيب
ما: مصدريّه زمانيّه.
لم: حرف جازم.