المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٦٢ - عوامل نصب

قوله: و ما كان اللّه ليعذّبهم و انت فيهم: آيه (٣٣) از سوره انفال.

متن: «٦٨٤»

تجزيه و تركيب‌

كاف: حرف جرّ.

ذاك: اسم اشاره، مجرور بكاف.

بعد: ظرف، مضاف و متعلّق آن و كذاك كلمه « خفى » است كه در آخر بيت ذكر شده.

او: مضاف اليه.

اذا: شرطيّه، زمانيّه.

يصلح: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، غائب، شرط براى « اذا » و جواب آن به قرينه « كذاك » محذوف است.

فى: حرف جرّ.

موضعها: مضاف و مضاف اليه و مضاف مجرور است به « فى » متعلّق به « يصلح ».

حتّى: فاعل براى « يصلح ».

او: عاطفه.

الّا: معطوف به « حتّى ».

ان: مبتداء.

خفى: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، خبر براى « ان ».

ترجمه:

كلمه « ان » مضمر است همچنين بعد از « او » و آن در وقتى است كه در جاى « او » بتوان حتّى يا « الّا » را قرار داد.

متن: «٦٨٥»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.