المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٦٣ - عوامل نصب
بعد: اسم، ظرف، متعلّق به « حتم » ، مضاف.
حتّى: مضاف اليه.
هاء: براى تنبيه.
كذا: جارّ و مجرور، متعلّق به « استقرّ » ، حال است از « حتم ».
اضمار: اسم، مضاف، مبتداء.
ان: مضاف اليه.
حتم: خبر.
كاف: جارّه و مجرورش « قولك » است كه محذوف مىباشد و جمله بعد مقول است براى « قولك ».
جد: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر و فاعلش در آن مستتر است باستتار وجوبى.
حتّى: حرف جرّ بمعناى لام تعليل.
تسرّ: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، حاضر، منصوب به « ان » مقدّره، ضمير فاعلى در آن مستتر است به استتار وجوبى.
ذا: اسم، مضاف، مفعول براى « تسرّ » ، مضاف.
حزن: مضاف اليه.
ترجمه:
اضمار و تقدير « ان » بعد از حتّى حتمى و قطعى است مانند قول شما كه مىگوئى: جد حتّى تسرّ ذا حزن.
متن: «٦٨٦»
|
و تلو حتّى حالا أو مؤوّلا |
به ارفعنّ و انصب المستقبلا |
تجزيه و تركيب
واو: عاطفه.
تلو: اسم، مضاف، مفعول مقدّم براى « ارفعن ».
حتّى: مضاف اليه.
حالا: اسم، منصوب بنابر اينكه حال باشد از « تلو حتّى».
او: عاطفه، غير عامل، مبنى.
مؤوّلا: معطوف به « حالا ».