إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٤١ - حجيت امارات ظنيه ذاتى نمىباشد

امرى نيست كه كسى بتواند آن را اثبات و يا نفى نمايد.

تمام آنچه را كه از نظر مسئله «جعل» براى الاربعة زوج گفتيم در مورد قضيّه القطع حجّة هم بيان كرديم (براى توضيح بيشتر مى‌توان به امر اوّل در مبحث قطع مراجعه نمود).

مثلا معنا ندارد كسى حجّيّت را براى قطع اثبات و يا نفى نمايد زيرا حجّيّت مثل زوجيّت يك امر ذاتى و لازمه لا ينفك قطع مى‌باشد.

آيا حساب امارات ظنّيه هم مانند قطع مى‌باشد؟

خير، خبر واحد يكى از امارات است. اگر گفتيم خبر الواحد حجّة اين جمله مانند (الاربعة زوج) نيست بلكه شبيه جمله الانسان موجود است.

توضيح مطلب: ماهيّت انسان نسبت به وجود و عدم مساوى است، يعنى ماهيّت انسان هيچ‌گونه تمايلى به وجود و هيچ نوع كششى نسبت به جانب عدم ندارد لذا اگر گفتيم الانسان موجود و جانب وجود را براى انسان ترجيح داديم در اين صورت ماهيّت انسان نياز به يك علّتى دارد كه آن علّت لباس وجود را بر او بپوشاند زيرا ممكن الوجود (انسان) بدون علّت نمى‌تواند جانب وجودش رجحان پيدا كند.

امارات ظنّيه هم اين‌چنين هستند، خبر واحد در ذاتش حجّيّت وجود ندارد بلكه حجّيّت و عدم حجّيّت نسبت به آن مساوى است زيرا خبر واحد به‌طور صددرصد انسان را بواقع نمى‌رساند با وجود اماره ظنّيه و خبر واحد، انسان كاملا واقع را نمى‌بيند. لذا شارع مى‌تواند خبر واحد را حجّت قرار بدهد و مى‌تواند آن را حجّت قرار ندهد. كما اينكه بعضى از امارات مثل خبر واحد را حجّت قرار داده است و بعضى ديگر، (مانند قياس و استحسان) را حجّت قرار نداده است درحالى‌كه اين دو در اصل اماريّت فرقى ندارند همان‌طور كه خبر واحد ظنّ به حكم واقعى مى‌آورد قياس و استحسان هم همين نقش را دارند.