إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣٢ - معناى حجيت

جمعه شد يجب ان يصلّى صلاة الجمعة.

و اگر كسى نسبت به روز جمعه قاطع به وجوب نماز ظهر شد يجب ان يصلّى صلاة الظّهر و اين لزوم متابعت قطع يكى از مسائل مسلّم است و بعدا توضيح مى‌دهيم كه نيازى نيست كسى اين لزوم موافقت طبق قطع را جعل يا تأييد كند زيرا جعلش مستلزم لغويّت است.

٢- حجّيّت قطع‌

كلمه (حجيّت) در جلد دوّم كتاب كفايه و در مبحث قطع و ظن بسيار مورد گفتگو و بحث واقع مى‌شود.

معناى حجيّت‌

مرحوم آقاى آخوند مى‌فرمايند: القطع حجّة يا خبر الواحد حجّة، يعنى اگر اين حجت مطابق واقع باشد و همان واقع را حكايت نمايد در اين صورت معنى حجيّت، منجز شدن آن واقع است، يعنى آخرين مرتبه تكليف، مسلّم شده و چنانچه كسى با آن مخالفت كند مستحقّ عقوبت است.

و چنانچه آن حجت مخالف واقع باشد و شما نسبت به آن قاطع شديد يا ظنّ معتبر پيدا كرديد در اين صورت آن حجت براى شما يك عذر عقلى و معذّر است مثلا شما قاطع گشتيد كه روز جمعه، نماز جمعه واجب است و مطابق قطع خود نماز جمعه خوانديد و حال آنكه فى الواقع نماز ظهر واجب بود نه نماز جمعه، اينجا اگر مولى سؤال كند لم تركت تكليف الواقعى؟ مى‌گوئيد: من قطع به خلاف آن داشتم و اين قطع به خلاف، عذرى است در برابر احتجاج مولى پس: حجيّت يعنى منجزيّت و معذريّت.

لكن مرحوم آقاى آخوند در اين معذّريّت يك قيد اضافه مى‌كنند: