ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٧١٤ - آمار سطحى و بررسى فكر عمومى در تاريخ اسلام

از روات و محدثين نقل كرده است أحدى از صحابه نگفته است: «سلوني» جز على بن ابى طالب (ع). از مجلسى (ره)- سلمة بن كهيل و حكم، هر دو زيدى مذهب بودند و از فقهاى عامه‌اند و اخبار بسيارى از عامه در لعن و مذمت آنها وارد شده است. از مجلسى (ره)- «فانّه منهم» يعنى از آزادشدگان يا از بندگان آنها است كه از آنها محسوب شود يا از خواص و عارفان به اسرار آنها است. از مجلسى (ره)- در بصائر الدرجات از عمير كوفى است كه معنى‌

«حديثنا صعب لا يحتمله»

الخ اين است كه به ما روايت رسيده: خدا تبارك و تعالى وصف نشدنى است و رسول او وصف نشدنى است و مؤمن هم وصف نشدنى است، هر كه حديث آنها را فهميدنى داند آنها را محدود كرده و هر كه آنها را در حد گنجاند آنها را وصف و اندازه كرده و هر كه آنها را به حد كامل وصف و اندازه كند آنان را در علم خود گنجانيده و بايد از آنها أعلم باشد.

مفضل گويد كه: امام باقر (ع) فرمود: به راستى حديث ما صعب و مستصعب، و ذكوان و اجود است، فهم آن را نتواند فرشته‌اى مقرّب و نه پيغمبرى مرسل و نه بنده‌اى كه خدا دلش را به ايمان آزموده است، صعب آن است كه هنوز در تركيبى در نيامده است (بسيط مطلق) مستصعب آن است كه از او در وقتى ديده شود بايد گريخت.

و (ذكوان) هوش مؤمنان است و (اجود) آن چيزى است كه از پيش و پس چيزى بدان نياويزد و آن قول خدا است كه احسن الحديث را نازل كرده است، أحسن الحديث همان حديث ما است كه أحدى از آفريده‌ها آن را نتواند به حد كمال بفهمد و تحمل كند تا آن را در اندازه‌اى بگنجاند زيرا هر كه‌