ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٦٦٥ - آمار سطحى و بررسى فكر عمومى در تاريخ اسلام

بيان اصل مطلب:

نظام پرورش اسلامى كه در فروع هشت‌گانه معروفه دين پى ريزى شده است دو هدف درجه اول دارد و يك هدف نهائى. دو هدف درجه اول آن عبارت است از:

١- اصلاح اخلاقى و توليد روحيه و نهاد خوب و خير جو در افراد و به عبارت ديگر، پندار نيك، يا به تعبير حكماء حكمت عملى و تربيت اخلاقى كه در قرآن مجيد از آن به لفظ" تزكيه" تعبير شده است و در وصف پيغمبر مكرر اين جمله ياد آور شده‌ «يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ‌ وَ يُزَكِّيهِمْ» (آموزش قرآن و پرورش روح پاك در افراد) مثلًا نماز براى اجتماع و الفت و نظم و آرامش و وقار و صف‌بندى و انضباط و. و ..، زكاة براى ايجاد حسن تعاون عمومى و خلق سخاوت و روزه براى رياضت و اعتماد به نفس و تسلط بر شهوات و صبر بر ناگوارى‌ها و حج براى ورزيدگى در سفر و الفت با همه اصناف بشر و رفع وحشت از برخورد با جمعيت‌ها.

٢- پرورش اجتماعى و هماهنگى و همكارى و تعاون عمومى به وسيله اجتماع در نماز پنج‌گانه و جمعه و اعياد و ايجاد برابرى در زندگى عمومى به وسيله زهد پيشوا و متصديان اداره امور و دستگيرى از مستمندان با توزيع عادلانه ثروت و تشويق به كار و كوشش نسبت به همه افراد و جلوگيرى از سوء استفاده نسبت به هر كس و در هر مقام و از احتكار سرمايه به هر عنوان.

هدف عالى و نهائى اسلام:

پديد آوردن روح ايمان در همه افراد و توجه آنها به آرمانهاى بلند خداپرستى و درك سعادت معنوى و تقرب به حق و سر فرازى در نزد