مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٧٧ - جلسه چهل و هشتم

ویژگیهای حرکت وضعی مستدیر

جلسه چهل و هشتم

بسم اللَّه الرحمن الرحیم. فی أن اقدم الحرکات الواقعة فی مقولة عرضیة و أدومها هی الوضعیة. المستدیرة و هی ایضا اتمّها و اشرفها. «اما أنها اقدم الحرکات فلأنّ الحرکة فی الکم مثل النمو و الذبول یفتقر ...» [١].

این فصل که فصل مهمی نیست و حتی میتوان گفت فصل لازمی هم نیست، تحت این عنوان است که در میان حرکات عرضیه- یعنی چهار نوع حرکت عرضی در مقولات أین، کیف، وضع و کم- یک حرکت است که اقدم، ادوَم، اتم و اشرف همه حرکات عرضی دیگر است. روشن است که حساب حرکت جوهری جداست.

«اقدم از همه حرکات است» یعنی تقدم زمانی بر همه حرکات دارد و «ادوم از همه حرکات است» یعنی دوامش بیشتر است. «اتم است» یعنی تمامتر است و هیچ گونه نقص و ناتمامی در آن نیست (ناتمامی به معنی این است که امکان یک حرکتی در متحرک باشد و متحرک آن حرکت را انجام ندهد) و حتی اشرف همه حرکات.