مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٨ - گریزی به یکی از راههای اثبات نفس

- پس مبدأ حرکات خاص، اینکه هر جسمی به نوعی حرکت و جنبش خاص دارد و به نوعی غایت جستجو میکند، نه جسمیت است (چون جسمیت میان همه اجسام مشترک است) و نه مفارقات است (چون نسبت مفارقات با همه اجزای عالم علی السویه است) بلکه منشأ حرکات خاص، صور نوعیه است که آن را قوه یا طبیعت مینامند [١].

حرکات بر دو قسم است، نفسانی و طبیعی که بعدها در این باره بحث خواهد شد.

حرکاتی را که موجودات زنده مثل گیاهان دارند حرکات نفسانی مینامند، چون حیات مساوی با نوعی نفْس است. حرکاتی که در حیوانات است و به طریق اولی حرکاتی که در انسان است و همچنین حرکاتی که در افلاک است- چون اینها برای افلاک نفوس قائل بودند- همه حرکات نفسانی هستند.

گریزی به یکی از راههای اثبات نفس

قدما معتقد به طبایع چهارگانه بودند همچنان که به عناصر چهارگانه و اخلاط چهارگانه اعتقاد داشتند: