مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥١٠ - دو اشکال حاجی بر مرحوم آخوند

طور است که حاجی فرموده است یعنی این بیان مرحوم آخوند با سایر حرفهایش جور در نمیآید؟ حاجی میگوید نمیتوانیم بگوییم که مرحوم آخوند بلافاصله متناقض حرف زده است. اگر حرفی را در اول کتاب گفته بود و بعد در اینجا خلاف آن را میگفت ممکن بود بگوییم در اینجا آن مطلب قبلی یادش نبوده و یا از حرف خودش برگشته است، ولی این مطلب بلافاصله پس از «بحثٌ و تحصیلٌ» آمده است. پس باید این مطلب را بر این حمل کنیم که ایشان مماشات کرده و چنین حرفی را بر مبنای دیگران گفته است.

باید ببینیم کدام یک از اینهاست؛ آیا سخن حاجی درست است یا برهان مرحوم آخوند مطلب قابل دفاعی است و منافاتی هم با حرفهای گذشته ایشان ندارد؟

[چنانکه خواهیم دید] حتی میتوانیم به یک بیان بگوییم که مطلب این فصل همان مطلب گذشته است ولی در سطحی بالاتر و عالیتر، و حاجی درست متوجه حرف مرحوم آخوند نشده است. آقای طباطبایی هم به مرحوم آخوند ایراد میگیرند ولی به یک بیان دیگری که یک قسمت آن برای من مفهوم نشد، چون خیلی مختصر گفتهاند و باید در حرف ایشان بیشتر دقت کنم.