مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٠ - چند نکته درباره تعریف حرکت

مرحوم آخوند قبل از اینکه حرکت را تعریف کند، اول بیان میکرد که حرکت به معنی توسط و حرکت به معنی قطع به چه معناست و کدام یک وجود دارد و بعد به تعریفات میپرداخت.

مسئلهای که برای ما باقی میماند، مقایسه این تعریفات است. حتماً این تعریفات باید مقایسه بشود تا ببینیم جامعترین تعریفات کدام است. آنچه در اینجا بیان شده همه تعریفات نیست و تعریفات دیگری هم میتوان ارائه کرد. معمولًا تعریف ارسطویی را از همه تعریفها جامعتر میدانند. آیا تعریف ارسطو از تعریف بوعلی جامعتر است و یا تعریف حرکت به حدوث تدریجی- که ظاهراً منتخب خود مرحوم آخوند است- جامعترین تعاریف است؟ خود مرحوم آخوند در بعضی جاهای دیگر حرکت را به «صیرورت» به معنای گردیدن تعریف میکند که مصدر «صار» از «افعال ناقصه» است. گاهی به جای گردیدن، از «شدن» استفاده میشود؛ میگویند چیزی چیز دیگری «میشود» که الآن در فارسی معمول است.

ما همه اینها را باید مقایسه کنیم و ببینیم کدام یک بهتر است. برای مقایسه این تعاریف بهتر این است که صبر کنیم که ابتدا بحث حرکت توسطی و حرکت قطعی مطرح شود و بعد که از آن بحث فارغ شدیم به مقایسه این تعریفات بپردازیم [١].