مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٧ - جلسه نوزدهم

حکمت مشرقی

جلسه نوزدهم

بسم اللَّه الرحمن الرحیم. فی حکمة مشرقیه. «اعلم أنّ الحرکة لمّا کانت متحرکیة الشیء لانها نفس التجدد و الانقضاء ...» [١].

مرحوم آخوند در این «فی حکمة مشرقیه» میخواهد آنچه را که در فصل گذشته گفته شد ابطال کند. اینکه موضوع هر حرکتی باید جسم باشد و نیز اینکه حرکت نمیتواند منوع جواهر جسمانی باشد در این فصل مورد انکار قرار میگیرد. ایشان در این «حکمت مشرقی» مطلب را با یک بیان پیچیدهای آورده که شاید میشد آن را به بیانهای روشنتری گفت. ما ناچار باید توضیحاتی در اینجا بدهیم.

بحثی است که از زمان قبل از مرحوم آخوند مطرح بوده و در کلمات بوعلی و دیگران هم آمده است و بحث دیگری است که از زمان مرحوم آخوند پیدا شده است و ما در کلمات پیش از مرحوم آخوند ندیدهایم. این دو بحث قریب المخرج و به یکدیگر نزدیکند ولی عین یکدیگر نیستند. آن بحثی که از قدیم مطرح بوده و بسیار.