المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٠٠٨ - مقاله شارح در جواب ابن هشام

قوله: بخلاف الخفى منهما: ضمير در « منهما » به كسر و ياء راجع است.

قوله: فتأمّل: مرحوم ابو طالب در حاشيه فرموده:

امر به تأمّل اشاره است به اينكه مقصود مصنّف از عبارت « يجوز ان يمنع و ان لا يمنع» عدم تحتم استحسانى است نه عدم تحتم حقيقى.

و مقصود از « عدم تحتم استحسانى» آنست كه اماله و عدم آن هردو جايز است ولى وجود آن بهتر مى‌باشد.

قوله: فى المسئلتين: مقصود از دو مسئله مذكور دو مسئله ذيل مى‌باشد:

١- عدم جواز اماله سبب غير متّصل.

٢- جواز كف از اماله به سبب منفصل.

قوله: و قوّاه ابن هشام: ضمير منصوبى در « قوّاه » به كلام ابن عصفور راجع است.

قوله: رادّا به على المصنّف: ضمير در « به » به كلام ابن عصفور راجع است.

قوله: و اتيانه بقد يشعر بانّه قد لا يكف: ضمير در « اتيانه » به مصنّف راجع بوده و ضمير در « بانّه » به مانع راجع است.

قوله: و به صرّح فى شرح الكافية: ضمير در « به » به « قد لا يكف» راجع است.

متن: «٩١١»

تجزيه و تركيب‌

واو: استينافيّه.

قد: بمعناى تحقيق.

امالوا: فعل ماضى، صيغه جمع، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، باب افعال، متعدّى و ضمير جمع فاعل آن است.

لام: حرف جرّ.

تناسب مصدر از باب تفاعل، مجرور به « لام » ، متعلّق به « امالوا » ، ظرف لغو.

باء: حرف جرّ.

لا: براى نفى جنس.

داع: اسم « لاء » ، و خبرش محذوف است.

سواه: مضاف و مضاف اليه.