المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٩٤١ - مبحث نسب

قوله: بخلافها فى هبيّخ: ضمير در « بخلافها » به ياء راجع است.

قوله: الى فعيله كذلك: كلمه « كذلك » يعنى بضمّ اوّل و فتح دوّم همان طورى كه در فعلىّ ضبط كلمه چنين مى‌باشد.

قوله: فى جهينه: نام قبيله‌اى مى‌باشد.

متن: «٨٦٧»

تجزيه و تركيب‌

واو: استينافيّه.

الحقوا: فعل ماضى، جمع، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، از باب افعال، متعدّى، معلوم، فعل و فاعل.

معلّ: اسم، مضاف، مفعول براى « الحقوا ».

لام: مضاف اليه.

عريا: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد از باب، حسب، يحسب، لازم، صفت براى « معلّ لام»، الفش الحاقى است.

من: حرف جرّ.

المثالين: مجرور به « من » ، متعلّق به « عرى ».

باء: حرف جرّ.

ما: اسم موصول، مجرور به « باء » ، متعلّق به « الحقوا ».

التاء: مفعول دوّم براى « اوليا ».

اوليا: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد باب افعال، مجهول و ضمير نائب فاعلى در آن مفعول اوّلش مى‌باشد، صله براى « ما ».

ترجمه:

اهل لسان معتلّ اللّام از دو مثال مذكور را كه عارى از تاء باشد به كلمه‌اى كه تاء دارد ملحق نموده‌اند.

متن: «٨٦٨»