المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢١١١ - فصل مبحث نقل حركت حرف عله به حرف ساكن صحيح

و در كلمه « نوّم » استعمال لفظ « نيّم » شايع و رايج است و استعمال « نيّام » شاذ بوده و شذوذ آن به اهل فنّ نسبت داده شده است.

شارح گويد:

مقصود مصنّف از اينكه مى‌گويد: در كلمه « نوّم » ، نيّم شايع است يعنى اعلال در آن رايج و دارج مى‌باشد.

و مراد از « نيّام » اينست كه:

قاعدتا بايد « نوّام » گفته شود ولى نيّام در آن استعمال شده و اين استعمال شاذ بوده و شذوذش به اهل فنّ منسوب مى‌باشد.

متن: «٩٨٦»

تجزيه و تركيب‌

ذو اللّين: مضاف و مضاف اليه، مبتداء.

فا: با الف مقصوره، حال است از « ذو ».

تا: مفعول دوّم براى « ابدلا ».

فى: حرف جرّ.

افتعال: مجرور به « فى » ، متعلّق به « ابدلا ».

ابدلا: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، باب افعال، مجهول و ضمير نائب فاعلى در آن مستتر است و الفش اطلاقى است، خبر براى « ذو اللين».

واو: عاطفه.

شذّ: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب.

فى: حرف جرّ.

ذى: مجرور به « فى » ، متعلّق به « شذّ » ، مضاف.

الهمز: مضاف اليه.

نحو: اسم، مضاف، فاعل براى « شذّ ».

ائتكلا: مضاف اليه.