المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٠٠٩ - مقاله شارح در جواب ابن هشام

كاف: حرف جرّ.

عمادا: مجرور به « كاف » متعلّق باستقرّ، خبر براى مبتداء محذوف.

واو: عاطفه.

تلا: معطوف به « عمادا ».

ترجمه:

گاهى بجهت تناسب الف را اماله كرده بدون اينكه غير از آن داعى و سبب ديگرى وجود داشته باشد مانند اماله كردن الف « عمادا » و « تلا ».

متن: «٩١٢»

تجزيه و تركيب‌

واو: استينافيّه.

لا تمل: فعل نهى، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مزيد، باب افعال، متعدّى، معلوم.

ما: موصوله، مفعول براى « لا تمل».

لم: جازمه.

ينل: مضارع مجزوم، متعدّى.

تمكّنا: مفعول براى « لم ينل».

دون: اسم، مضاف، ظرف، متعلّق به « لا تمل».

سماع: مضاف اليه.

غير: مضاف، از ادات استثناء، منصوب به « لا تمل».

ها: مضاف اليه.

واو: عاطفه.

غيرنا: معطوف به « غيرها ».

ترجمه:

كلمه‌اى را كه متمكّن (معرب) نيست با قطع نظر از سماع اماله مكن مگر « ها » و « نا » كه با غير معرب بودن اماله مى‌شوند.

متن: «٩١٣»