المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٠٥ - فصل مبحث عوامل جزم

باء: جارّه.

لا: براى نفى جنس.

حذر: اسم است براى « لاء » و چون برسر « لاء » حرف جرّ درآمده عملش منتفى شده است.

ترجمه:

و اگر شرط و قسم پشت سر هم درآمده و پيش از آندو كلمه‌اى كه داراى خبر است واقع شده باشد قاعده اينست كه شرط را مطلقا برقسم ترجيح داده و جواب را براى آن مى‌آورند بدون اينكه در اين حكم محذور و اشكالى باشد.

متن: «٧٠٨»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

ربّ: حرف جرّ و بواسطه « ما » از عمل مهمل گرديده.

ما: كافّه از عمل، زائده.

رجّح: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، ثلاثى مزيد، باب تفعيل.

بعد: اسم، ظرف، متعلّق به « رجّح » ، مضاف.

قسم: مضاف اليه.

شرط: نائب فاعل است براى « رجّح ».

باء: حرف جرّ.

لا: براى نفى جنس و چون قبلش حرف جرّ آمده از عمل مهمل گرديده.

ذى: اسم براى « لاء » ، مضاف.

خبر: مضاف اليه.

مقدّم: صفت است براى « ذى خبر».

ترجمه:

بسا بعد از قسم شرط را ترجيح داده و جواب را براى آن مى‌آورند بدون اينكه كلمه‌اى كه محتاج به خبر باشد قبل از آندو آمده باشد.

شرح عربى:

( و جزم أو نصب) ثابت (لفعل) واقع (إترفا أو واو إن بالجملتين) أى جملة الشّرط و جملة