المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٠٣ - فصل مبحث عوامل جزم
قد: حرف تحقيق.
علم: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، ثلاثى مجرّد، صفت براى « جواب ».
واو: عاطفه.
العكس: مبتداء.
قد: حرف تحقيق.
يأتى: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، غائب، معلوم، ثلاثى مجرّد، از باب ضرب، يضرب، مهموز الفاء و ناقص يائى، خبر.
ان: حرف شرط.
المعنى: نائب فاعل است براى فعل مقدّر كه « فهم » مفسّر آن مىباشد و همان فعل مقدّر فعل شرط است و جوانب آن به قرينه « و العكس قد يأتى» محذوف مىباشد.
فهم: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد، مجهول، مفسّر است براى فعل مقدّر.
ترجمه:
شرط ما را از جوابى كه معلوم و مشخّص است بىنياز مىكند و عكس آن نيز گاهى در كلام مىآيد مشروط باينكه معنا فهميده شود.
متن: «٧٠٦»
|
و اخذف لدى اجتماع شرط و قسم |
جواب ما أخّرت فهو ملتزم |
تجزيه و تركيب
واو: حرف عطف.
احذف: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مجرّد، متعدّى و ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار وجوبى.
لدى: اسم، ظرف، مضاف، متعلّق به « احذف ».
اجتماع: مضاف اليه، مضاف.
شرط: مضاف اليه.
واو: عاطفه.