المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٩٦ - فصل مبحث عوامل جزم

متن: «٧٠٣»

تجزيه و تركيب‌

واو: استينافيّه.

الفعل: مبتداء.

من: حرف جرّ.

بعد: مجرور به « من » ، متعلّق به « استقرّ » ، حال است از « الفعل » ، مضاف.

الجزاء: مضاف اليه.

ان: حرف شرط.

يقترن: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، باب افتعال، معلوم، مجزوم به « ان » ، شرط.

بالفاء: جارّ و مجرور، متعلّق به « يقترن » ، ظرف لغو.

او: حرف عاطف.

الواو: معطوف به « الفاء ».

باء: حرف جرّ.

تثليث: مجرور بباء، متعلّق به « قمن ».

قمن: صفت مشبهه بروزن خشن، خبر براى مبتداء محذوف و تقدير آن:

هو ثمن بثليث. جواب براى « ان » و جمله شرط و جواب خبر است براى « الفعل » كه مبتداء مى‌باشد.

ترجمه:

فعلى كه بعد از جزاء قرار گرفته اگر به فاء يا واو مقرون باشد به سه وجه شايسته‌

است خوانده شود.

شرح عربى:

( و بعد) شرط (ماض رفعك الجزاء حسن) لكنّه غير مختار، نحو:

يا أقرع بن حابس يا أقرع إنّك إن يصرع اخوك تصرع.

( و رفعه) أى الجزم (بعد) شرط (مضارع وهن) أى ضعيف، نحو: