المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٧٠ - عوامل نصب

و مثال فعل مضارعى كه در جواب نفى غير محض قرار گرفته اين عبارت است: ما تزال تأتينا فتحدثنا (چرا پيوسته نزد ما نمى‌آئى تا براى ما سخن بگوئى).

شاهد در « تحدثنا » است كه اگر چه بعد از « فاء » جواب در جواب نفى قرار گرفته ولى چون نفى، نفى محض نيست مرفوع گرديده است.

وجه غير محض بودن نفى مذكور اينست كه « ما » نافيه بوده و « تزال » نيز منفى است و از نفى داخل برنفى چون معناى اثبات استفاده مى‌شود لاجرم « ما تزال» را نمى‌توان نفى محض تلقّى كرد.

و مقصود از طلب غير محض، اينست كه، طلب بصورت خبر يا در صورت اسم فعل باشد چنانچه عنقريب مثالش بيايد.

قوله: و زلزلوا حتّى يقول الرّسول: آيه (٢١٤) از سوره بقره.

قوله: فقاتلوا الّتى تبغى حتّى تفيئ: آيه (٩) از سوره حجرات.

قوله: لا يقضى عليهم فيموتوا: آيه (٣٦) از سوره فاطر.

قوله: و لا تطغوا فيه فيحلّ عليكم غضبى: آيه (٨١) از سوره طه.

قوله: فهل لنا من شفعاء فيشفعوا لنا: آيه (٥٣) از سوره اعراف.

قوله: يا ليتنى كنت معهم فافوز: آيه (٧٣) از سوره نساء.

متن: «٦٨٨»

تجزيه و تركيب‌

واو: استينافيّه.

الواو: مبتداء.

كالفاء: جارّ و مجرور، متعلّق باستقرّ، خبر براى « الواو ».

ان: حرف شرط.

تفد: فعل مضارع، مفرد، مؤنّث، غائب، ثلاثى مزيد، باب تفعيل، مجزوم به « ان » فعل شرط و جواب آن به قرينه « الواو كالفاء» حذف شده است، معلوم متعدّى.

مفهوم: اسم، مضاف، مفعول براى « تفد ».

مع: مضاف اليه.