تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٩
آوردن غنائمى حركت مىكنيد، به زودى متخلفان مىگويند: بگذاريد ما هم از شما پيروى كنيم، و در اين جهاد شركت نمائيم»! «سَيَقُولُ الْمُخَلَّفُونَ إِذَا انْطَلَقْتُمْ إِلى مَغانِمَ لِتَأْخُذُوها ذَرُونا نَتَّبِعْكُمْ».
نه تنها در اين مورد، كه در موارد ديگر نيز، مىبينيم اين تنپروران طماع، به سراغ لقمههاى چرب و كم دردسر مىرفتند، و از ميدانهاى سخت و خطرناك و دور دست گريزان بودند، چنان كه در آيه ٤٢ سوره «توبه» مىخوانيم: « (اما گروهى از آنها، چنانند كه) اگر غنائمى نزديك (و در دسترس)، و سفرى آسان باشد، (به طمع دنيا) از تو پيروى مىكنند؛ ولى (اكنون كه براى ميدان تبوك،) راه بر آنها دور است، (سر باز مىزنند؛) و به زودى به خدا سوگند ياد مىكنند كه: اگر توانائى داشتيم، همراه شما حركت مىكرديم»: لَوْ كانَ عَرَضاً قَرِيباً وَ سَفَراً قاصِداً لَاتَّبَعُوكَ وَ لكِنْ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُ وَ سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَوِ اسْتَطَعْنا لَخَرَجْنا مَعَكُمْ.
به هر حال، قرآن در آيات مورد بحث، در پاسخ اين گروه سود جو و فرصتطلب مىگويد: «آنها مىخواهند كلام خدا را تغيير دهند» «يُرِيدُونَ أَنْ يُبَدِّلُوا كَلامَ اللَّهِ».
سپس مىافزايد: «به آنها بگو: شما هرگز نبايد به دنبال ما بيائيد» و حق نداريد در اين ميدان شركت كنيد «قُلْ لَنْ تَتَّبِعُونا».
اين سخنى نيست كه من از پيش خود بگويم، «اين مطلبى است كه خداوند از قبل گفته» و ما را از آينده شما با خبر ساخته است «كَذلِكُمْ قالَ اللَّهُ مِنْ قَبْلُ».
خداوند، دستور داده: «غنائم خيبر» مخصوص «اهل حديبيه» باشد، و احدى با آنها در اين امر شركت نكند!
اما بدانيد اين متخلفان بى شرم و پر ادعا، باز از ميدان در نمىروند و شما را