تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٣
يا به خاطر موجهاى جالبى است كه در ابرهاى آسمانى پيدا مىشود، و گاه به قدرى زيبا است كه مدتها چشمهاى انسان را متوجه خود مىسازد.
و يا تودههاى عظيم كهكشانها است كه همچون پيچ و خمهاى موهاى مجعد، بر صفحه آسمان ظاهر مىشود، مخصوصاً عكسهاى جالبى كه دانشمندان به وسيله تلسكوپها از اين كهكشانها بر داشتهاند، كاملًا موهاى مجعد و پيچيده را تداعى مىكند.
بنابراين معنى، قرآن به آسمان و اين كهكشانهاى عظيم كه در آن روز چشم تيز بين علم و دانش بشر هنوز به آن نيفتاده بود، سوگند ياد مىكند.
با توجه به اين كه، اين معانى منافاتى با هم ندارند، ممكن است همه آنها در اين سوگند، جمع باشند، در آيه ١٧ سوره «مؤمنون» نيز مىخوانيم: وَ لَقَدْ خَلَقْنا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرائِقَ: «ما بر فراز شما هفت راه آفريديم» كه اشاره به تنوع و كثرت آسمانها و كرات و كهكشانها و عوالم مختلف است. «١»
اين نكته نيز قابل توجه است كه ريشه اصلى «حبك» مىتواند اشاره به استحكام آسمانها و پيوند محكم كرات با يكديگر، مانند سيارات منظومه شمسى با قرص خورشيد بوده باشد.
***
آيه بعد، به جواب قسم، يعنى مطلبى كه به خاطر آن سوگند ياد شده است پرداخته، مىافزايد: «همه شما در گفتارى مختلف و گوناگون هستيد» «إِنَّكُمْ لَفِي قَوْلٍ مُخْتَلِفٍ».
پيوسته ضد و نقيض مىگوئيد، و همين تناقض گوئى دليل بر بىپايه بودن سخنان شما است.