تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٤٧
به علاوه در جمله بعد، قرآن مىگويد: «آمرزش پروردگار تو گسترده است» «إِنَّ رَبَّكَ واسِعُ الْمَغْفِرَةِ».
اين نيز دليلى است بر اين كه گناهى از او سر زده كه نياز به غفران پروردگار دارد، نه تنها قصد و نيت و نزديك شدن به گناه بىآنكه آن را مرتكب شده باشد.
به هر حال، منظور اين است كه، نيكوكاران ممكن است لغزشى داشته باشند، ولى گناه بر خلاف طبع و سجيه آنهاست، روح و قلب آنها همواره پاك است، و آلودگىها جنبه عرضى دارد، و لذا به محض ارتكاب گناه، پشيمان مىشوند و از خدا تقاضاى بخشش مىكنند، چنان كه در آيه ٢٠١ «اعراف» مىخوانيم: إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُونَ: «پرهيزگاران هنگامى كه گرفتار وسوسههاى شيطانى كه پيرامون وجود آنها در گردش است مىشوند، به ياد خدا مىافتند، و بينا مىگردند (و توبه مىكنند)».
نظير همين معنى، در آيه ١٣٥ سوره «آل عمران» نيز آمده است كه در توصيف «متقين» و «محسنين» مىفرمايد: وَ الَّذِينَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ: «آنها كسانى هستند كه وقتى مرتكب عمل زشتى شوند، يا به خود ستمى كنند، به ياد خدا مىافتند و براى گناهانشان آمرزش مىطلبند».
اينها همه، گواه بر تفسيرى است كه براى «لمم» گفته شد.
در اينجا با ذكر حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام اين بحث را پايان مىدهيم، كه در پاسخ سؤال از تفسير آيه مورد بحث فرمود: اللَّمَّامُ الْعَبْدُ الَّذِي يُلِمُّ الذَّنْبَ بَعْدَ الذَّنْبِ لَيْسَ مِنْ سَلِيقَتِهِ أَيْ مِنْ طَبِيعَتِهِ: «انجام دهنده «لمم» بندهاى است كه