تفسير:
تو در حفاظت كامل ما هستى
به دنبال بحثى كه در آيات گذشته با مشركان و منكران لجوج آمد، بحثى كه براى هر انسان حق‌طلبى، حقيقت را روشن مى‌ساخت، در اين آيات پرده از روى تعصب و لجاجت آنها برداشته، مى‌گويد: «آنها چنان لجوجند كه اگر با چشم خود ببينند قطعه‌اى از سنگ‌هاى آسمانى به عنوان عذاب الهى سقوط مى‌كند، مى‌گويند: اشتباه مى‌كنيد، اين سنگ نيست، اين ابر متراكم است كه بر زمين فرو مى‌ريزد»! «وَ إِنْ يَرَوْا كِسْفاً مِنَ السَّماءِ ساقِطاً يَقُولُوا سَحابٌ مَرْكُومٌ». «١»

كسانى كه اين قدر لجوج باشند كه حقايق حسى را منكر شوند، و سنگ‌هاى آسمانى را به ابرهاى متراكم تفسير كنند، با اين كه همه كس ابر را به هنگامى كه نزديك به زمين مى‌شود ديده، كه چيزى جز مجموعه بخار نيست، چگونه اين بخار لطيف، متراكم مى‌شود، و تبديل به سنگ مى‌گردد؟ اين افراد تكليفشان در برابر حقايق معنوى روشن است.
آرى، تاريكى گناه و هواپرستى و عناد و لجاج، چنان افق ديد انسان را تيره و تار مى‌كند، كه حتى عاقبت كارش به انكار محسوسات مى‌كشد، و با اين حال اميدى براى هدايت او نيست.
«مَركُوم» به معنى «متراكم» و چيزى است كه بعضى از آن بر بعضى ديگر قرار گرفته باشد.
***