ولى غالباً به معنى تلاش و كوشش به كار مى‌رود؛ چرا كه به هنگام تلاش و كوشش در كارها، انسان حركات سريعى انجام مى‌دهد، خواه كار خير باشد يا شرّ.
جالب اين كه نمى‌فرمايد: بهره انسان، كارى است كه انجام داده، بلكه مى‌فرمايد: تلاشى است كه از او حاصل شده است، اشاره به اين كه مهم تلاش و كوشش است، هر چند انسان احياناً به مقصد و مقصودش نرسد، كه اگر نيتش خير باشد خدا پاداش خير به او مى‌دهد، چرا كه او خريدار نيت‌ها و اراده‌هاست، نه فقط كارهاى انجام شده!
***
«و آيا خبر ندارد كه سعى و كوشش او به زودى ديده مى‌شود»؟! «وَ أَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرى‌».
نه تنها نتيجه‌هاى اين سعى و تلاش، چه در مسير خير باشد، يا شرّ، بلكه خود اعمال او، در آن روز در برابرش آشكار مى‌شود، همان گونه كه در جاى ديگر مى‌فرمايد: يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً: «روزى كه هر كس اعمال نيكى را كه انجام داده حاضر مى‌بيند». «١»
و نيز درباره مشاهده اعمال نيك و بد در قيامت، در سوره «زلزال» آيات ٧ و ٨ مى‌خوانيم: فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ* وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ: «هر كس به قدر سنگينى ذره‌اى، كار خير كرده باشد، آن را مى‌بيند* و هر كس به اندازه سنگينى ذره‌اى، كار بد كرده باشد، آن را خواهد ديد»!
***
«سپس در برابر عملش به او جزاى كافى داده مى‌شود» «ثُمَّ يُجْزاهُ الْجَزاءَ