تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٠
اين اسرار است.
از بعضى از روايات نيز استفاده مىشود كه فرشتگان شب، غير فرشتگان روزند، چنان كه در تفسير آيه ٧٨ سوره «اسراء» اين معنى را آوردهايم. «١»
***
نكته:
دوست نزديكتر از من به من است!
بعضى از فلاسفه مىگويند: «همان گونه كه شدّت بُعد، موجب خفا است، شدت قُرب نيز چنين است، فى المثل اگر خورشيد بسيار از ما دور شود، قابل رؤيت نيست، و اگر بسيار به آن نزديك شويم، چنان نور خيره كنندهاى دارد كه باز قدرت ديد آن را نداريم.
و در حقيقت ذات پاك خداوند همين گونه است، يا مَنْ هُوَ اخْتَفى لِفَرْطِ نُورِهِ: «اى كسى كه از شدت نورانيت از نظر ما پنهان شدهاى»!
در آيات مورد بحث نيز، نزديكى فوقالعاده خداوند به بندگان، ضمن تشبيه جالبى بيان شده، كه او از رگ گردن به ما نزديكتر است.
اين نزديكى، از شدت وابستگى ما به او سرچشمه مىگيرد.
حتى تشبيهاتى مانند اين كه عالم همه جسم است، او روح عالم است، عالم همه چون شعاع است، او قرص آفتاب است، نمىتواند بيانگر اين رابطه نزديك باشد، و بهترين تعبير همان است كه اميرمؤمنان على عليه السلام در خطبه اول «نهج البلاغه» فرموده است: مَعَ كُلِّ شَيْءٍ لَا بِمُقَارَنَةٍ وَ غَيْرُ كُلِّ شَيْءٍ لَا بِمُزَايَلَةٍ: «او با همه موجودات است، اما نه اين كه قرين آنها باشد، و جدا از همه موجودات است، اما نه اين كه از آنها بر كنار باشد»!