تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١٤
كه هر كدام رمزى و سرى از اسرار عالم هستى بود، و پس از بازگشت، اينها را با صراحت، و گاه با زبان كنايه و مثال، براى آگاهى امت در فرصتهاى مناسب شرح مىداد، و براى تعليم و تربيت از آن استفاده فراوان مىفرمود.
اين امر، نشان مىدهد كه يكى از اهداف مهم اين سفر آسمانى، استفاده از نتائج عرفانى و تربيتى اين مشاهدات پر بها بود، و تعبير پر معنى قرآن «لَقَدْ رَأى مِنْ آياتِ رَبِّهِ الْكُبْرى»، در آيات مورد بحث، مىتواند اشاره اجمالى و سربستهاى به همه اين امور باشد.
البته، همان گونه كه گفتيم، بهشت و دوزخى را كه پيامبر صلى الله عليه و آله در سفر معراج مشاهده كرد، و كسانى را در آن متنعم يا معذب ديد، بهشت و دوزخ قيامت نبود، بلكه بهشت و دوزخ برزخى بود؛ زيرا طبق آياتى كه قبلًا اشاره كرديم، قرآن مجيد مىگويد: بهشت و دوزخ رستاخيز، بعد از قيام قيامت و فراغت از حساب، نصيب نيكوكاران و بدكاران مىشود.
سرانجام به هفتمين آسمان رسيد، و در آنجا حجابهائى از نور مشاهده كرد، همانجا كه «سدرة المنتهى» و «جنة المأوى» قرار داشت، و پيامبر صلى الله عليه و آله در آن جهان سراسر نور و روشنائى، به اوج شهود باطنى، و قرب الى اللَّه، و مقام «قاب قوسين او ادنى» رسيد، و خداوند در اين سفر او را مخاطب ساخته، و دستورات بسيار مهم و سخنان فراوانى به او فرمود، كه مجموعهاى از آن امروز در روايات اسلامى به صورت «احاديث قدسى» براى ما به يادگار مانده، و در فصل آينده به خواست خداوند، به قسمتى از آن اشاره مىكنيم.
قابل توجه اين كه، طبق تصريح بسيارى از روايات، پيامبر صلى الله عليه و آله در قسمتهاى مختلفى از اين سفر بزرگ، على عليه السلام را ناگهان در كنار خود مشاهده كرد، و تعبيراتى در اين روايات ديده مىشود، كه گواه عظمت فوقالعاده مقام