تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧٨
به صلح و صفا بدهد.
و از آنجا كه در بسيارى از اوقات «روابط» در اين گونه مسائل جانشين «ضوابط» مىشود، بار ديگر هشدار داده مىافزايد: «تقواى الهى پيشه كنيد، تا مشمول رحمت او شويد» «وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ».
و به اين ترتيب، يكى از مهمترين مسئوليتهاى اجتماعى مسلمانان در برابر يكديگر، و در اجراى عدالت اجتماعى، با تمام ابعادش روشن مىشود.
***
نكتهها:
١- شرايط قتال اهل بغى (بغاة)
در فقه اسلامى در كتاب «جهاد»، بحثى تحت عنوان «قتال اهل البغى» مطرح است، كه منظور از آن ستمگرانى است كه بر ضد امام عادل و پيشواى راستين مسلمين قيام مىكنند، براى آنها احكام فراوانى است كه در آن باب آمده است.
اما بحثى كه در آيه فوق مطرح است مطلب ديگرى است، و آن نزاع و كشمكشهائى است كه در ميان دو گروه از مؤمنان رخ مىدهد، و در آن نه قيام بر ضد امام معصومى است، و نه قيام بر ضد حكومت صالح اسلامى، هر چند بعضى از فقها يا مفسران خواستهاند از اين آيه نيز استفاده كنند، ولى، به گفته «فاضل مقداد» در «كنز العرفان» اين استدلال خطا است. «١»
چرا كه قيام بر ضد امام معصوم عليه السلام موجب كفر است، در حالى كه نزاع ميان مؤمنان، تنها موجب فسق است نه كفر، لذا قرآن مجيد در آيات فوق، هر دو گروه را مؤمن و برادر دينى يكديگر ناميده است، به اين ترتيب احكام «اهل بغى» را