زمينه‌ها تجلى مى‌كند، فى المثل، هنگامى كه گفته مى‌شود: من اين مسجد را براى نماز خواندن مردم درست كرده‌ام، مفهومش اين است آن را آماده براى اين كار ساخته‌ام، نه اين كه مردم را به اجبار به نماز وادارم، همچنين در موارد ديگر، مانند ساختن مدرسه براى تحصيل، و بيمارستان براى درمان، و كتابخانه براى مطالعه.
به اين ترتيب، خداوند اين انسان را آماده براى اطاعت و بندگى ساخته، و هر گونه وسيله را اعم از عقل و عواطف و قواى مختلف را از درون، و پيامبران و كتب آسمانى و برنامه‌هاى تشريعى را از برون، براى آنها فراهم نموده است.
مسلم است اين معنى در مؤمن و كافر يكسان است، هر چند مؤمن از امكانات خود بهره‌بردارى نموده و كافر ننموده است.
لذا در حديثى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم: وقتى از تفسير اين آيه (وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ) از آن حضرت سؤال كردند، فرمود: خَلَقَهُمْ لِلْعِبادَةِ: «آنها را براى عبوديت آفريده است».
راوى مى‌گويد: سؤال كردم: خاصَّةٌ أَمْ عامَّةٌ؟: «آيا گروه خاصى منظور است يا همه مردم»؟
امام فرمود: عامَّةٌ: «همه مردم». «١»
و در حديث ديگرى از همان امام عليه السلام نقل شده كه، وقتى از تفسير اين آيه سؤال كردند، فرمود: خَلَقَهُمْ لِيَأْمُرَهُمْ بِالْعِبادَةِ: «آنها را آفريد تا دستور عبادت به آنها دهد». «٢»
اشاره به اين كه هدف، اجبار به عبادت و بندگى نبوده، بلكه زمينه‌سازى