تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨١
گرفتار شدند.
***
نكتهها:
١- چهرههاى گوناگون عذاب الهى
قابل توجه اين كه، در آيات فوق و آيات گذشته، اشاره به سرگذشت پنج قوم از اقوام پيش شده است (قوم «لوط»، «فرعون»، «عاد»، «ثمود» و «قوم نوح») كه از ميان آنها مجازات و كيفر چهار قوم اول مطرح شده، ولى به مجازات «قوم نوح» اشارهاى نشده است، و هنگامى كه دقت كنيم، مىبينيم هر يك از چهار قوم اول، به يكى از «عناصر چهارگانه معروف مجازات شدند»، «قوم لوط» با «زلزله و آوار و سنگهاى آسمانى» از ميان رفتند (يعنى با خاك)، «قوم فرعون» با «آب»، «قوم عاد» به وسيله «تندباد» و «قوم ثمود» به وسيله «صاعقه و آتش».
درست است كه اين چهار چيز، امروز به عنوان «عنصر» يعنى «جسم بسيط» شناخته نمىشود، (چرا كه هر يك تركيبى است از اجسام ديگر) ولى انكار نمىتوان كرد كه چهار ركن مهم زندگى انسانها را تشكيل مىدهند، و هر گاه يكى از آنها از زندگى انسان به كلى حذف شود، ادامه حيات غير ممكن است، تا چه رسد به همه آنها.
آرى، خداوند مرگ و نابودى اين اقوام را در چيزى قرار داده كه عامل اصلى حيات آنها بود، و بدون آن نمىتوانستند به حيات خود ادامه دهند، و اين قدرت نمائى عجيبى است.
و اگر سخنى از عامل عذاب «قوم نوح» به ميان نيامده، شايد آن هم به خاطر اين است كه عذاب آنها نيز همانند «قوم فرعون» به وسيله «آب» بوده، و نياز به