تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧١
جنگجو و پر قدرت گام بگذاريد، و با آنها پيكار كنيد تا اسلام را پذيرا شوند» «قُلْ لِلْمُخَلَّفِينَ مِنَ الْأَعْرابِ سَتُدْعَوْنَ إِلى قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ تُقاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ».
«اگر اطاعت كنيد، خداوند پاداش نيكى به شما مىدهد، و اگر سرپيچى كنيد، آن گونه كه قبلًا نيز سرپيچى كرديد، خداوند شما را عذاب دردناكى مىكند» «فَإِنْ تُطِيعُوا يُؤْتِكُمُ اللَّهُ أَجْراً حَسَناً وَ إِنْ تَتَوَلَّوْا كَما تَوَلَّيْتُمْ مِنْ قَبْلُ يُعَذِّبْكُمْ عَذاباً أَلِيماً».
هر گاه به راستى از رفتار قبلى خود پشيمان شدهايد، و دست از راحتطلبى و دنيا پرستى برداشتهايد، بايد امتحان صداقت خود را در ميدان سخت و سهمگين ديگرى بدهيد، و گرنه از ميدانهاى سخت اجتناب كردن، و در ميدانهاى راحت و پر غنيمت شركت نمودن، به هيچ وجه ممكن نيست، و دليلى است بر نفاق يا ضعف ايمان و جبن و ترس شما.
جالب اين كه قرآن روى عنوان «مخلفين» در اين آيات، مكرر تكيه كرده، و به جاى استفاده از «ضمير» از «اسم ظاهر» استفاده مىكند.
اين تعبير، مخصوصاً به صورت صيغه «اسم مفعول» يعنى «پشت سر گذارده شدگان»، اشاره به اين است، هنگامى كه مسلمانان با ايمان مشاهده سستى و بهانهجوئىهاى اين گروه را مىكردند، آنها را پشت سر گذارده و بى اعتنا به وضعشان به سوى ميدان جهاد مىشتافتند.
اما در اين كه اين قوم جنگجو و پر قدرت كه در اين آيه به آنها اشاره كرده، چه جمعيتى بودند؟ در ميان مفسران گفتگو است.
جمله «تُقاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ» (با آنها پيكار كنيد تا مسلمان شوند) دليل بر اين است كه اهل كتاب نبودند؛ زيرا اهل كتاب را مجبور به پذيرش اسلام