مشاهده كرد، اين گونه روايات و مانند آن قطعاً مجعول است (مگر اين كه به شهود باطنى تفسير گردد).
با توجه به اين تقسيم‌بندى، به يك بررسى اجمالى روى روايات معراج مى‌پردازيم:
از مجموع روايات به خوبى استفاده مى‌شود كه پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله اين سفر آسمانى را در چند مرحله پيمود.
مرحله نخست، مرحله فاصله ميان «مسجد الحرام» و «مسجد اقصى‌» بود، كه در آيه اول سوره «اسراء» به آن اشاره شده است، سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى‌ بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى: «منزه است خداوندى كه در يك شب، بنده‌اش را از مسجد الحرام تا مسجد الاقصى‌ برد».
و طبق بعضى از روايات معتبر، پيامبر صلى الله عليه و آله در اثناء راه به اتفاق «جبرئيل» در سرزمين «مدينه» نزول كرد، و در آنجا نماز گزارد. «١»
و نيز در «مسجد الاقصى‌»، با حضور ارواح انبياى بزرگ، مانند «ابراهيم» و «موسى‌» و «عيسى» عليهم السلام نماز گزارد، و امام جماعت، پيامبر صلى الله عليه و آله بود.
سپس از آنجا سفر آسمانى پيامبر صلى الله عليه و آله شروع شد، و آسمان‌هاى هفتگانه «٢» را يكى پس از ديگرى پيمود، و در هر آسمان با صحنه‌هاى تازه‌اى روبرو شد، با پيامبران و فرشتگان، و در بعضى از آسمان‌ها با دوزخ يا دوزخيان، و در بعضى با بهشت و بهشتيان، برخورد كرد، و پيامبر صلى الله عليه و آله از هر يك از آنها خاطره‌هاى پر ارزش و بسيار آموزنده در روح پاك خود ذخيره فرمود، و عجائبى مشاهده كرد