مسائل مهمى را از آينده انسان‌ها در اين بهشت مشاهده فرموده است، كه شرح آن در اخبار اسلامى آمده، و به قسمتى از آن به خواست خدا اشاره خواهيم كرد.
***
٤- معراج در روايات اسلامى
از جمله مسائلى كه روايات «معراج»، بلكه تمام اين مسأله را از نظر بعضى زير سؤال برده، وجود بعضى از روايات ضعيف و مجعول در لابلاى آنهاست، در حالى كه به گفته مفسر معروف، مرحوم «طبرسى» در «مجمع البيان»، روايات «معراج» را به چهار گروه مى‌توان تقسيم كرد:
الف- رواياتى كه به خاطر متواتر بودن قطعى است (مانند اصل مسأله معراج).
ب- رواياتى كه (از منابع معتبر نقل شده) و مشتمل بر مسائلى است كه هيچ مانع عقلى از قبول آن نيست، مانند رواياتى كه از مشاهده بسيارى از آيات عظمت خدا در آسمان‌ها سخن مى‌گويد.
ج- رواياتى كه ظاهر آن با اصولى كه از آيات قرآن و روايات مسلم اسلامى در دست داريم، منافات دارد، ولى با اين حال قابل توجيه است، مانند رواياتى كه مى‌گويد: پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله گروهى از بهشتيان را در بهشت، و گروهى از دوزخيان را در دوزخ ديد (كه بايد گفت، منظور بهشت و دوزخ برزخى است كه ارواح مؤمنان و شهداء در يكى، و ارواح كفار و مجرمان در ديگرى قرار دارد). «١»
د- رواياتى كه مشتمل بر مطالب باطل و بى‌اساسى است كه به هيچ وجه قابل قبول نيست، و محتواى آنها گواه بر مجعول بودن آنهاست، مانند رواياتى كه مى‌گويد: پيامبر صلى الله عليه و آله خدا را با «چشم ظاهرى» ديد، يا با او سخن گفت، و او را