تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٠٧
مىبينيم نبوده، بلكه اشاره به سايبان عظيمى است در جوار قرب رحمت حق، كه فرشتگان بر برگهاى آن تسبيح مىكنند، و امتهائى از نيكان و پاكان در سايه آن قرار دارند.
«جَنَّةُ الْمَأْوى» به معنى بهشتى است كه محل سكونت است، «١» و در اين كه اين كدام بهشت است؟ در ميان مفسران گفتگو است، بعضى آن را همان «بهشت جاويدان» (جَنَّةُ الْخُلْدِ) مىدانند، كه در انتظار تمام اهل ايمان و پرهيزگاران است، و محل آن را در آسمان، و آيه ١٩ سوره «سجده» را شاهد بر آن مىگيرند:
فَلَهُمْ جَنَّاتُ الْمَأْوى نُزُلًا بِما كانُوا يَعْمَلُونَ: «براى مؤمنان صالح العمل باغهاى بهشت است كه در آن ساكن مىشوند، و اين وسيله پذيرائى از آنهاست در مقابل اعمالى كه انجام مىدادند»؛ چرا كه اين آيه به قرينه آيه بعد از آن، مسلماً از بهشت جاويدان سخن مىگويد.
ولى از آنجا كه در جاى ديگر مىخوانيم: وَ سارِعُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ: «براى رفتن به سوى مغفرت پروردگار و بهشتى كه وسعت آن آسمانها و زمين است، بر يكديگر پيشى گيريد» «٢» بعضى، اين معنى را بعيد شمردهاند؛ زيرا ظاهر آيات مورد بحث، نشان مىدهد كه «جَنَّةُ الْمَأْوى» در آسمان، و غير از بهشت جاويدان است كه وسعتش به اندازه تمام آسمانها و زمين مىباشد.
لذا گاهى آن را به جايگاه ويژهاى از بهشت تفسير كردهاند كه در كنار «سدرة المنتهى»، و محل خاصان و مخلصان است.
و گاه گفتهاند به معنى بهشت برزخى است كه ارواح شهداء و مؤمنان، موقتاً