تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩
و زمانى را كه چشمها از شدت وحشت خيره شده و جانها به لب رسيده بود، و گمانهاى گوناگون بدى به خدا مىبرديد.* آنجا بود كه مؤمنان آزمايش شدند و تكان سختى خوردند»!. «١»
حتى در آيه ١٥٤ «آل عمران» اين گونه گمانها را ظَنَّ الْجاهِلِيَّةِ: «گمانهاى دوران جاهليت» خوانده است.
به هر حال، مسأله حسن ظن به خدا، و وعده رحمت و كرم و لطف و عنايت او، از نشانههاى مهم ايمان و از وسائل مؤثر نجات و سعادت است.
تا آنجا كه در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله آمده است: لَيْسَ مِنْ عَبْدٍ يَظُنُّ بِاللَّهِ خَيْراً الَّا كانَ عِنْدَ ظَنِّهِ بِهِ!: «هيچ بندهاى گمان نيك به خدا نمىبرد، مگر اين كه خداوند طبق گمانش با او رفتار مىكند»!. «٢»
و در حديث ديگرى از امام على بن موسى الرضا عليه السلام آمده است: أَحْسِنْ بِاللَّهِ الظَّنَّ، فَانَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ يَقُولُ أَنَا عِنْدَ حُسْنِ ظَنِّ عَبْدِىَ الْمُؤْمِنِ بِي، انْ خَيْرٌ فَخَيْرٌ وَ انْ شَرٌّ فَشَرٌّ: «گمان خود را به خداوند، خوب كن؛ چرا كه خداوند عَزَّوَجَلَّ مىفرمايد: من نزد حسن ظن بنده مؤمنم هستم، هر گاه گمان نيكى نسبت به من داشته باشد، به نيكى با او رفتار مىكنم، و اگر بد باشد به بدى»!. «٣»
و بالاخره در حديث ديگرى از پيامبر صلى الله عليه و آله آمده است: انَّ حُسْنَ الظَّنِّ بِاللَّهِ عَزَّوَجَلَّ ثَمَنُ الْجَنَّةِ: «حسن ظن به خدا، بهاى بهشت است». «٤»
چه بهائى از اين سهلتر؟ و چه متاعى از آن پرارزشتر؟.
***