تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٣
ندارد، بعضى ديگر از مفسران «كُلُّ نَفْسٍ» را در اينجا تنها اشاره به بدكاران دانستهاند، و مىگويند: هر انسانى در برابر اعمال خلاف و شركآلود خود، گروگان است، و در حقيقت اسير و محبوس آن مىباشد.
و گاه به آيات ٣٨ و ٣٩ سوره «مدثر» نيز استدلال كردهاند كه مىگويد: كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهِينَةٌ* إِلَّا أَصْحابَ الْيَمِينِ: «هر كس در گرو اعمالى است كه انجام داده* مگر اصحاب يمين» (كسانى كه نامه اعمالشان به دست راستشان داده مىشود و اهل نجاتند).
اما اين تفسير، نيز با لحاظ اين كه آيات قبل و بعد، همه درباره «متقين» و پرهيزگاران است، و سخنى از شرك و مشركان و مجرمان در آن وجود ندارد، مناسب به نظر نمىرسد.
در برابر اين دو تفسير كه هر كدام از جهتى نامناسب است، تفسير سومى است كه، با صدر آيه و آيات قبل و بعد كاملًا سازگار است و آن اين كه: يكى از معانى «رهن» در لغت، «ملازمت و همراه» بودن چيزى است، هر چند معنى معروف «رهن» همان «وثيقه» در مقابل وام است، ولى از كلمات اهل لغت چنين استفاده مىشود كه، يكى از معانى آن نيز دوام و ملازمت است. «١»
بلكه، بعضى از آنها معنى اصلى آن را صريحاً همين دوام و ثبوت مىدانند، و «رهن» به معنى «وثيقه» را از اصطلاحات فقها شمردهاند، لذا هنگامى كه گفته مىشود «نِعْمَةٌ راهِنَهٌ»، به معنى نعمت پايدار و برقرار است. «٢»
اميرمؤمنان على عليه السلام درباره اقوام پيشين مىفرمايد: فَهَا هُمْ رَهَائِنُ الْقُبُورِ وَ مَضَامِينُ اللُّحُودِ: «آنها ملازم قبرها و خفته در درون لحدها هستند». «٣»