تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٢
توهم را به وجود آورد كه از اعمال پدران برمىدارند و به فرزندان مىدهند، به دنبال آن آمده است: وَ ما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ: «ما چيزى از اعمال آنها نمىكاهيم». «١»
«ابن عباس» از پيغمبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله نقل مىكند كه فرمود: اذا دَخَلَ الرَّجُلُ الْجَنَّةَ سَأَلَ عَنْ ابَوَيْهِ وَ زَوْجَتِهِ وَ وَلَدِهِ، فَيُقالُ لَهُ انَّهُمْ لَمْيَبْلُغُوا دَرَجَتَكَ وَ عَمَلَكَ، فَيَقُولُ رَبِّ قَدْ عَمِلْتُ لِي وَ لَهُمْ فَيُؤْمَرُ بِالْحاقِهِمْ بِهِ: «هنگامى كه انسان وارد بهشت مىشود، سراغ پدر و مادر و همسر و فرزندانش را مىگيرد، به او مىگويند: آنها به درجه و مقام و عمل تو نرسيدهاند، عرض مىكند: پروردگارا! من براى خودم و آنها عمل كردم، در اينجا دستور داده مىشود كه آنها را به او ملحق كنيد». «٢»
قابل توجه اين كه: در پايان آيه، مىافزايد: «هر كس در گرو و همراه اعمال خويش است» «كُلُّ امْرِئٍ بِما كَسَبَ رَهِينٌ».
بنابراين، تعجب ندارد كه از اعمال پرهيزكاران و پاداش آنها چيزى كاسته نشود؛ چرا كه اين اعمال همه جا با انسان است، و اگر خداوند لطف و تفضلى درباره فرزندان متقين مىكند، و آنها را به پرهيزگاران در بهشت ملحق مىسازد، اين به معنى آن نيست، كه از پاداش اعمال آنها چيزى كاسته شود.
بعضى از مفسران، «رَهِين» را در اينجا به معنى مطلق «گروگان» گرفتهاند، و معتقدند: مفهوم آيه اين است: هر انسانى در گرو اعمال خويش است، خواه نيك يا بد، و بر طبق آن، پاداش و كيفر مىبيند.
ولى با توجه به اين كه: اين تعبير در مورد اعمال نيك، چندان تناسبى